A może…

A może to jest dobry moment, żeby sobie pewne sprawy jeszcze raz w spokoju przemyśleć?

Przejrzałem sobie kilka tekstów, które popełniłem w kontekście sprawy Froome’a i z pewną gorzką satysfakcją stwierdziłem, że właściwie od pierwszego dnia, gdy ten temat ujrzał światło dzienne byłem orędownikiem chłodnego dystansu i zdrowego rozsądku w podejściu do tego przypadku. O tym, że jako postronni obserwatorzy powinniśmy się wstrzymać z ferowaniem wyroków pisałem już 14 grudnia. O tym, jak polaryzują się poglądy, dotyczące tej sprawy i do jak kuriozalnych sytuacji dochodzi w gronie organizatorów wyścigów, nawiązywałem niespełna dwa miesiące później oraz na okoliczność „studniówki” całego zamieszania. Reakcje ludzi po wygranym przez Froome’a Giro tylko utwierdziły mnie w przekonaniu, że większym problemem od samego dopingu jest tutaj sam kolarz oraz jego zespół. Kiedy więc dziś gdzieś czytam, że 2 lipca okazał się być dniem, w którym ktoś znienawidził kolarstwo, to tylko głęboko wzdycham i myślę sobie, że spoko… ja też kiedyś byłem młody i pełen rewolucyjnego zapału. Z czasem życie nauczyło mnie, że pewne rzeczy muszą się po prostu wydarzyć, żebyśmy sobie je mogli przemyśleć i zacząć to wszystko kleić od nowa.

To, że właściwie od początku się nie myliłem, wcale nie musi z automatu oznaczać, że miałem rację. Być może Froome faktycznie oszukał system, ale pozostał bezkarny, bo wiedział, jak to zrobić. Co prawda nie umiem sobie wciąż logicznie odpowiedzieć na pytanie: „po co właściwie miałby to robić?”, ale dziś to już właściwie nie ma znaczenia. Decyzje (w końcu) zostały podjęte. Na własny użytek czytam je na kilka sposobów.

Z jednej strony czuję jakiś rodzaj satysfakcji i ulgi ze zwycięstwa zasady domniemania niewinności. Mam w sobie głębokie przekonanie, że skoro traktujemy ją – wraz z prawem do obrony i uczciwego procesu – jako jedne z ważniejszych zdobyczy cywilizacyjnych, to nie ma właściwie żadnego powodu, żeby z nich rezygnować w świecie sportu. Tym bardziej, że akurat w tej dziedzinie, poza ewentualnym rozczarowaniem i poczuciem bycia oszukanym, nikt z nas na ogół nie ponosi żadnej innej szkody. Zawsze mnie zadziwiał inkwizycyjny zapał, z jakim podajemy w wątpliwość wyniki sportowców i ferujemy wyroki, nierzadko wyłącznie w oparciu o domniemania i spiskowe teorie.

We wczorajszej dyskusji na TT Marek Bobakowski rzucił argumentem, że cały system powinien być prosty i klarowny, jak podatek liniowy – bez wyjątków od wyjątków i możliwości kombinowania. Chodziło wprawdzie o kwestie, związane ze stosowaniem TUE, ale to podatkowe porównanie przypomniało mi o tym, że przecież jeszcze nie tak dawno cieszyliśmy się z wprowadzenia zasady, uznając ją za „oczywistą oczywistość”, iż wszelkie wątpliwości powinno się rozstrzygać na korzyść podatnika. Dlaczego zatem w sporcie miałoby być inaczej? Mało mamy emocji, że potrzebujemy jeszcze stosów do palenia sportowych czarownic?

A’propos systemu. Druga strona tego medalu jest taka, że UCI i WADA wczorajszą decyzją wybiły zęby systemowej walce z dopingiem w kolarstwie. Niewątpliwie był to system dziurawy, pozostawiający zbyt wiele pola do swobodnej interpretacji. We wczorajszym komentarzu do tej sprawy pisałem o tym, że zawrotną karierę zrobiło tu słowo „prawdopodobnie”. Okazało się być kluczowe, a przecież jeśli chcemy skutecznie walczyć z patologiami, to nie możemy się opierać na prawdopodobieństwie, tylko na pewności.

Jakby tej niespójności w przepisach było komuś za mało, to dziurawy system dobiła dodatkowo polityka. Już od jakiegoś czasu narastały przypuszczenia, że sprawa Froome’a zostanie wykorzystana w przepychance między UCI i ASO. Christian Prudhomme miał wystarczająco dużo czasu na podjęcie decyzji o nie dopuszczeniu Froome’a do startu w Wielkiej Pętli, odkąd użył tej groźby jeszcze bodaj w kwietniu. Ostatecznie zrobił to na kilka dni przed startem imprezy, w praktyce pozbawiając ekipę Sky możliwości skutecznej obrony. (Nawiasem mówiąc: dość blado w tym kontekście wypada argument, że decyzja była motywowana troską o wizerunek wyścigu i dyscypliny). UCI, która jest organizacją słabą i w jakimś sensie uzależnioną od sukcesów ASO, postanowiło udowodnić, że ostatnie słowo i prawo do rozstrzygnięć należy właśnie do niej. Ogłoszenie decyzji zaledwie dzień po zapowiedzi ASO, że Froome’owi odmawia się prawa startu w Tourze, prawdopodobnie miało ośmieszyć Prudhomme. Przy okazji ośmieszyło całą dyscyplinę, a Froome stał się bezwolnym narzędziem w politycznej walce kogutów.

No i właśnie: Chris Froome. Próbowałem sobie swego czasu zrobić drobny „eksperyment myślowy” i podstawić w sytuacji Froome’a jakiegoś innego kolarza, na przykład Michała Kwiatkowskiego. Sympatyczny, uśmiechnięty walczak, były mistrz świata i zwycięzca kilku prestiżowych wyścigów, mający za plecami ten sam Team Sky i tych samych znienawidzonych prawników. Próbowałem sobie wyobrazić ten sam hejt, wylewany na Kwiatka. Biegnących obok niego kibiców, przebranych za inhalator, gwizdy i plucie. Czy reagowalibyśmy na to z takim samym wzruszeniem ramion? Czy po ogłoszeniu oczyszczającej go decyzji wieszczylibyśmy ostateczny upadek kolarstwa? Bardzo w to wątpię. Bo to przecież byłby Kwiato, a nie Froome: brzydko jeżdżący, wiecznie zgarbiony, wożący nieustanny grymas na twarzy tyczkowaty kolarz, który miał czelność postawić się w ekipie wielkiemu i raczej lubianemu Wiggo. Dzień, w którym rozpoczęła się prawdziwa kariera Christophera Froome’a, był jednocześnie dniem jej końca, bo bez względu na to, czego by nie zrobił, kibice zawsze będą kwestionowali jego umiejętności, styl jazdy, a bywa, że i samo prawo do uprawiania tej dyscypliny. Od jakiegoś czasu mam wrażenie, że dla kibiców kolarstwa największym problemem jest obecność w nim Froome’a.

Kolarstwo po sprawie Froome’a się nie skończy. Już w sobotę zasiądziemy przed ekranami i będziemy się emocjonować kolejną Wielką Pętlą. Ja będę trzymał kciuki za Adama Yatesa, ale nie będę szczególnie rozczarowany, gdyby zwyciężył po raz kolejny Froome, bo odrzucając jego nieszczególnie piękny styl jazdy, jest to facet, który najwyraźniej ma dzisiaj jako jedyny papiery na seryjne wygrywanie wielkich tourów. Nie pamiętam zbyt dobrze epoki Bernarda Hinault, którego dziś czcimy jako wielokrotnego zwycięzcę, a przecież też nie grzeszył krystaliczną uczciwością w temacie dopingu. Tym bardziej nie pamiętam epoki Eddy’ego Merckx’sa. Cieszę się zatem, że mam możliwość obserwować i komentować kolarstwo w wykonaniu Christophera Froome’a, choć jego fanem nigdy nie byłem i raczej nie będę. Mimo to szanuję jego jazdę tak samo, jak jazdę każdego z tych 176 kolarzy, którzy staną na starcie w Vendee.

Co będzie, gdy się okaże, że nie wygrał uczciwie? Możliwe, że będzie środa. Lub piątek – to w sumie bez najmniejszego znaczenia. Będzie kolejny, zwykły dzień. Wstanę, zjem śniadanie, spędzę kilka godzin na internetowej dyskusji. Może pogadam z kimś przez telefon i się wyżalę, że źle ulokowałem swoje uczucia. Przyznam się, że się myliłem. Potem pewnie znowu coś zjem i zajmę się swoimi codziennymi sprawami. Może będzie jakiś wyścig, a ja będę znów miał szczęście go komentować?

Jedyne, co naprawdę stracę w sytuacji, gdy któryś z kolarzy znów nas oszuka, to czas. Martwił się będę dopiero wtedy, gdy stracę resztki zdrowego rozsądku.

 

(fota: Froome na Giro d’Italia, Big Start Jerusalem)

Studniówka ASAP-u.

Jeśli dobrze liczę, to za moment minie dokładnie sto dni od chwili, w której ujawniono wyniki kontroli antydopingowej Christophera Froome’a po 14. etapie Vuelty, gdzie stwierdzono dwukrotne przekroczenie dopuszczalnego stężenia salbutamolu. Sto dni od ujawnienia i coś około dwustu od samego zdarzenia, a tymczasem prezydent UCI na pytanie „kiedy poznamy jakąś decyzję w sprawie Froome’a?” z rozbrajającą szczerością odpowiada, że niestety prawdopodobnie nieprędko, ale oczywiście „tak szybko, jak to tylko możliwe”. Krótkie video z rozmową z Davidem Lappartientem, w której padły te wiekopomne słowa, opublikowała dzisiaj La Gazetta dello Sport.

I pewnie nie byłoby nic szczególnie niepokojącego w tej sytuacji, gdyby nie fakt, że do startu Giro d’Italia pozostało tych dni już tylko czterdzieści i cztery. Prawdopodobieństwo, że jakąkolwiek decyzję poznamy jeszcze zanim kolarze staną na starcie w Jerozolimie, przy takim rozumieniu pojęcia „as soon as possible” jest bliskie zera, co zresztą bez ogródek przyznaje sam Lappartient.

Sprawa prosta nie jest, choćby z tego powodu, że przepisy UCI i WADA nie wymagają w takiej sytuacji zawieszenia zawodnika, a jedynie zobowiązują zespół do złożenia szczegółowych wyjaśnień (pisałem o tym nieco szerzej tutaj). Istnieje też jakieś (niewielkie) prawdopodobieństwo, że wyniki rzeczywiście mogły mieć podłoże metaboliczne, choć z drugiej strony wszystkie wcześniejsze podobne przypadki, na których opierać się miała linia obrony Sky i Froome’a, kończyły się stwierdzeniem naruszenia przepisów antydopingowych.

Czym dłużej ta cała heca trwa, tym bardziej zachodzę w głowę, o co w tym wszystkim może chodzić i komu zależy na przeciąganiu tej procedury?

Z punktu widzenia Sky nie ma to najmniejszego sensu, bo reputacja „czystej” grupy i jej mit założycielski już dawno legły w gruzach. Od strony wizerunkowej i komunikacyjnej o wiele bardziej korzystne byłoby szybkie dopalenie tego tematu i przysypanie go jakimiś pozytywnymi informacjami. Nie podejrzewam też, żeby w grę wchodziły jakieś zobowiązania sponsorskie i konieczność prezentowania Froome’a w oku kamery, z perspektywą anulowania wyników w tle, bo w komunikacji i budowaniu zaufania do marek liczy się nie tylko czas ekspozycji, ale również kontekst, a ten jest zdecydowanie negatywny. Na komunikację, budowaną wedle zasady „nie ważne jak mówią, byle nie przekręcali nazwiska” może sobie pozwolić producent wędlin spod Nowego Sącza, ale nie globalne koncerny, a już tym bardziej takie, które profesjonalnie zajmują się komunikacją i dystrybucją informacji, więc wiarygodność jest z definicji wpisana w ich DNA. Z tego punktu widzenia Team Sky wyświadcza swojemu tytularnemu sponsorowi niedźwiedzią przysługę.

Po części rozumiem obawy UCI, bo zła decyzja z dużym prawdopodobieństwem pociągnie za sobą postępowanie przed Trybunałem Arbitrażowym, a później – niewykluczone – przed sądami cywilnymi, co się może skończyć poważnym rachunkiem do uregulowania przez organizację, która groszem przesadnie nie śmierdzi. Ale mimo wszystko mam wrażenie, że brak decyzji to również decyzja, która na koniec może się okazać dużo bardziej brzemienna w skutkach. I nie mówię tylko o tym, że znów trzeba będzie kreślić tabele wyników (swoją drogą: do mety w Rzymie jeszcze ponad dwa miesiące, a my ciągle zakładamy, że spośród 176 zawodników zwycięży akurat Froome), ale gdyby tak się stało, to cała dyscyplina odbyłaby szybką podróż w czasie do roku 2012, czego konsekwencje prawdopodobnie byłyby bardziej dotkliwe, niż ewentualne odszkodowania dla skrzywdzonego zawodnika.

Tymczasem obie strony tkwią w tym klinczu i jedyne, co się zmienia, to definicja „ASAP” – dziś już rozciągnięta do stu dni. Kiedy licznik się zatrzyma i poznamy jakąś odpowiedź? Powtarzając za Lappartientem: „I don’t know, to be honestly…”.

Foto: activetrainingworld.co.uk / Flickr

Gadane było ;)

Miałem lekką tremę, bo prawda jest taka, że gdyby mi ktoś jeszcze półtora, albo rok temu powiedział, że moje pisanie o kolarstwie zaprowadzi mnie do jednego studia z Adamem Proboszem, Kamilem Wolnickim i Igorem Błachutem, to pewnie powiedziałbym tylko „daj spokój, śpij, jeszcze jest wcześnie” i odwróciłbym się na drugi bok. A tymczasem posiedzieliśmy, pogadaliśmy, trochę się pośmialiśmy i… mam nadzieję, że było rzeczowo i się podobało.

Tutaj można odsłuchać całości:

Sprawia mi dużo frajdy świadomość, że są ludzie, którym się to moje spojrzenie na kolarstwo z pewnego dystansu podoba. Mam nadzieję, że nie poprzewraca mi się od tego w głowie i postaram się to robić jeszcze lepiej, niż dotychczas 😉

Tymczasem już w sobotę prawdopodobnie nie odmówię sobie przyjemności skomentowania w Sport.pl monumentu Mediolan-Sanremo (bez względu na wyniki, bo to jest taki wyścig, który zawsze ogląda się z zapartym tchem), a już niebawem wrócimy na Facetpo40.pl z poradami dla kolarskich nerdów (czyli znów będę pisał o sobie ;))

Incepcja

Właściwie to trochę wpis o wpisie, bo z ostatniej notki wywiązała się wielce interesująca i (co nie mniej ważne) bardzo kulturalna dyskusja. Szczerze polecam, bo okazało się, że w stosunkowo wąskim gronie i w oparciu o to samo źródło, można dojść do bardzo odległych od siebie wniosków. I jednocześnie bardzo pouczających.

Zatem zapraszam:

Spróbowałem sobie to wszystko poukładać później w głowie i wyszła mi z tego ni mniej, ni więcej, ale taka oto konkluzja, że kolarstwo przez ostatnie lata poczyniło gigantyczne postępy w walce z problemem dopingu, ale… mało kto o tym wie.

Mam pewną teorię na ten temat, o czym napisałem tutaj. Też zapraszam 🙂

Clouds above the SKY

Rzeczywistość wokół Team Sky rysuje się z dnia na dzień coraz bardziej niewyraźnie, a mit założycielski zespołu, który budowany był wokół idei „zero tolerancji” dla dopingu i nieuczciwej walki, można już powoli odkładać na półkę – nomen omen – z mitami. „Zero tolerancji” od dłuższego czasu jest pod lupą dziennikarzy, UCI i WADA, trzeba więc przyznać, że definicja „zera” zrobiła się tu nagle dość pojemna… Teraz owo „zero” obejrzeli sobie jeszcze członkowie komisji brytyjskiego parlamentu, a ich wnioski chyba nieszczególnie przypadną do gustu miłośnikom kolarstwa w wykonaniu Niebiańskich. Long story short: brytyjscy parlamentarzyści wykazali, że i owszem: Team Sky zgodnie z regułami stosował się do regulacji WADA w zakresie tzw. wyłączeń terapeutycznych (TUE), ale niekoniecznie w celach leczniczych, ale raczej po to, żeby jego podopieczni na trasie spisywali się po prostu lepiej. Czyli, tłumacząc z polskiego na nasze: nie złamał reguł, ale dość poważnie je ponaginał.

Dość obszernie i bardzo klarownie zostało to opisane „po naszymu” tutaj, a w oryginale np. tutaj. Zainteresowanym polecam lekturę, bo ja właściwie nie do końca o tym chciałem…

Bardziej interesujące jest dla mnie to, czy rykoszetem tych wątpliwości nie oberwą „nasi”, czyli jeżdżący w barwach Team Sky Michał Kwiatkowski, Michał Gołaś i Łukasz Wiśniowski? Wprawdzie na razie pod lupą są głównie działania grupy z lat 2010 – 2013, a Kwiatkowski i Gołaś dołączyli do Sky w roku 2016 (Wiśniowski jeszcze rok później), ale już przypadek Froome’a dotyczy Vuelty w 2017 r. No i znowu: żaden z Polaków w tym wyścigu nie startował, więc pytanie, czy aby na pewno to błoto powinno się do nich przyklejać?

Problem w tym, że kibice wiedzą swoje, a niestety wszystkie te działania Sky sprzed lat niepokojąco sprawiają wrażenie rozwiązań systemowych. Miłośnikom spiskowej teorii dziejów wiele więcej do szczęścia nie potrzeba, by na tę okoliczność w dopingu wytarzać wszystkich, którzy kiedykolwiek zbliżyli się do autokaru Sky, nie wyłączywszy jego kierowcy.

Dlatego tak bardzo ważne wydaje mi się unikanie gdybania i cierpliwe wyjaśnianie, że po pierwsze: w sporcie również obowiązuje coś w rodzaju zasad domniemania niewinności, a po drugie: choć kolarstwo jest de facto dyscypliną drużynową, to wyniki są indywidualne i nie obowiązują tutaj (a przynajmniej nie powinny) żadne reguły zbiorowej odpowiedzialności.

Oczywiście otwartym pozostaje pytanie, czy nasi kolarze postąpili dobrze, wiążąc się z zespołem, działającym na granicy sportowej etyki i czy przypadkiem świadomie nie narazili się na wzięcie odpowiedzialności za ewentualne grzechy zespołu?

Nie wydaje mi się. Po pierwsze dlatego, że – jeśli nie zawodzi mnie chronologia zdarzeń – cała sprawa ujrzała światło dzienne pod koniec 2016 roku, czyli już po pierwszym sezonie jazdy w barwach Sky Kwiatkowskiego i Gołasia (i chyba już po podpisaniu kontraktu przez Łukasza, o czym pierwsze wzmianki są z lipca 2016). Po drugie: nawet jeśli przyjąć założenie, że Kwiato był już świadom sytuacji, gdy w ubiegłym roku przedłużał kontrakt, to jego podpisanie nie oznacza z automatu zgody na branie udziału w tym procederze. Wprost przeciwnie: jestem skłonny się zakładać, że fokus Kwiatkowskiego na wyścigach klasycznych i maksymalnie tygodniowych etapówkach, jest przynajmniej po części próbą oddalenia presji wyniku za wszelką cenę w Wielkich Tourach (chociaż to już gdybanie, a miałem tego unikać…).

W każdym razie chodzi mi o coś takiego, że świadomość faktu, że np. pracodawca porusza się gdzieś na granicy dopuszczalnej prawem optymalizacji podatkowej nie oznacza z automatu, że pracownik nie może uczciwie i z zaangażowaniem wykonywać swojej roboty. Wydaje mi się, że właśnie na tłumaczeniu kibicom tego typu niuansów powinny się skupić działania mediów, żebyśmy później po każdej relacji z wyścigu nie musieli czytać komentarzy, że „przecież i tak wiadomo, że wszyscy jechali na koksie”.

Dlatego akurat w tego typu sprawach jestem gorącym orędownikiem powściągania emocji i cierpliwego czekania na ustalenie faktów. Tylko o nich dyskusja wydaje mi się wartościowa. Reszta jest już tylko biciem piany.

 

Foto: Jaguar MENA / Flickr